Canım Anne

Kolan Dokuma – Cecim Dokuma

Kolan Dokuma – Cecim Dokuma

DOKUMA TEZGÂHI
“TEMD”
Sevgili okurlar…
Sizleri çok eskilere götürmek istiyorum bu yazdıklarımla.
Yaylacıların her yaz Temmuz ayında koyunların yününü kırpıp akan su kenarında yünleri suya daldırıp taşın üzerinde töpüçleyerek yıkarlardı. Yünleri kuruttuktan sonra yün tarağıyla “Şe” taranır. Daha sonra iğ (teşi) ile eğrilip ip haline getirilir.

Tarakta taranan ilk iyi yüne
(Şerçek) denirmiş. Bununla yapılan iple cacım yapılırmış
Orta yüne (Navroş) denirmiş. Bu iple de kilim, yolluk yapılırmış
Arta kalan küçük ufak yünlere de (kunuka heri) denirmiş.
Ufak yünlerle yapılan iple de, erkekler için dizlerine kadar uzun çorap örülürmüş.Buna da (Gallık) denirmiş.
Yalnız bununla da kalmıyor son bahar da kök boyasıyla yünleri boyayan kişi, köy köy dolaşıp istenilen renkte yünleri boyarmış.

İğle eğirip yaptıkları ipleri boyandan önce solmasın diye, çile yaparak kaynattıkları sımak suyunda bekletirlermiş. Çileleri çamaşır ipine asarak kuruttuktan sonra köye gelen boyacı hangi renkleri isterlerse kök boyaları kaynatıp o renklerden boyarmış. Genelde dokudukları cacım, astar, kilimin zemini siyah olurmuş aralarına da desen yapmak için pembe, beyaz, kırmızı arzuya göre boyanırmış.

Güz sezonunda yapımına başlanan halı, cacım, astır (Tem) denilen dokuma tezgâhıyla işlenir.
Sadece yolluk, halı, cacım işlenmezmiş. Evin genç kızlarına çeyizlik cacım, astır, seccade, heybe de yapılırmış. Buğdaylar içinde büyük torbalar örülürmüş. “Temt adlı tezgah bir çok aletten oluşmaktadır.

Bunlar cacm_dokuma
Bevş
Kırkit
Darpışt
Dargur gibi malzemelerdir. Yünden elde edilen ipler. Bu malzemelerin bileşiminden oluşan temt adlı tezgahta halı olarak dokunur.
“Dartemdi” denilen büyük kalın kalaslar temtin iki tarafında bulunur. Bunlarla karşılıklı olarak ipler atılır. Masura – makara denilen alet ile uzun kalaslarla sarılan iplerin etrafı sarılır ve kerkit ( Hevo tem ) ile yapılmaya başlanır.

Her zaman dediğim gibi, Analarımızın, Ninelerimizin işi çok zormuş.
Her şeyde el emeği ve göz nuru varmış. Şimdikiler gibi ihtiyaçlarını AVM alışveriş merkezinden temin etmiyordular. Tüm ihtiyaçlarını kendileri yapıyormuş.

Sevgili okurlar benim sorarak öğrendiklerim bu kadar.
Eminim bu yazıyı okuduğunuzda geçmişinize geri gidip unutulanları hatırlayacaksınız.
Anılarınızla Mutlu Kalın.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın